Početna strana | Aktuelno | Test |  | Anketa  | Linkovi l Kontakt

DEKLARACIJA ZA KRALjEVINU SRBIJU  

 Društvo monarhista Beograda

Od završetka Drugog svetskog rata, građani Srbije žive u državi čiji su oblik uređenja oni koji su njom zavladali nazvali republikom. Skoro šezdeset godina, takva država nije svojim građanima pružila čak ni ono što pristalice republike ističu kao navodno osnovnu prednost nad monarhijom: smenjivost šefa države putem slobodnih izbora. A republika Srbija nije svojim građanima pružila ni bilo koju drugu demokratsku tekovinu koju su evropske republike izborile suprotstavljajući se monarhijskom obliku državnog uređenja krajem devetnaestog i u prvoj polovini dvadesetog veka.

Danas u Evropi nema suprotnosti između kraljevina i republika. Sve su evropske države, pa i srpska u načelu, prihvatile vrednosti otvorenog društva na kojima počiva projekat ujedinjenja našeg kontinenta. Ali kao što je komunistička republika Srbija deklarativno trebalo da bude okvir za ostvarenje demokratije i socijalne pravde, a u stvarnosti bila samo maska za totalitarnu vladavinu sa uzorom u orijentalnoj despotiji, tako i vladari post-komunističke republike Srbije svojim građanima obećavaju evropsku integraciju, dok u stvari pokušavaju da održe u životu partijsku državu, što je god moguće duže.

U razvijenim evropskim republikama odavno su uspostavljeni mehanizmi koji predstavljaju pouzdanu branu mogućoj uzurpaciji vlasti od strane političkih stranaka: nezavisno sudstvo, slobodni mediji, civilna kontrola vojske i policije. U republikama istočne Evrope, tu branu predstavlja opšta društvena svest o tome da je partijska država u tim zemljama bila posledica višedecenijske okupacije.

Srbiji je potreban i dodatni faktor učvršćivanja brane partitokratiji: šef države nezavisan od bilo koje političke stranke, i neutralan prema svakoj od njih. Naše sadašnje iskustvo pokazuje da to ne može biti predsednik republike, baš kao što to nije bio ni u čitavom periodu postojanja srpske države u republikanskom obliku.

Šef države je ne samo garant vladavine ustava, nego i njen simbol, kao i himna, grb i zastava.

Ima li ubedljivijeg simbola srpske države, njene istorije i tradicije od direktnog potomka Vrhovnog Vožda Karađorđa Petrovića?

Ima li Srbija uspešnijeg predvodnika tranzicije od čukununuka Kneza Aleksandra Karađorđevića koji je vodio Srbiju na putu od feudalizma ka naprednoj evropskoj građanskoj državi?

Ima li Srbija boljeg zastupnika građanskih i narodnih sloboda, pravne države i otvorenog društva ravnopravnih građana bez obzira na njihovo versko i etničko poreklo, od praunuka Kralja Petra Prvog?

Ima li srpska vojska primerenijeg vrhovnog komandanta od unuka Kralja Aleksandra Prvog, predvodnika pobeda u Balkanskim ratovima i Prvom svetskom ratu?

Ima li srpska diplomatija uglednijeg predstavnika od sina Kralja Petra Drugog, jednog od prvih potpisnika Atlantske povelje iz 1942. godine, kojom su utemeljene Ujedinjene Nacije?

Zato građani Srbije okupljeni u Monarhističkoj Inicijativi poručuju:

ŽIVEO KRALj!

Društvo monarhista Beograda Pariske komune 9, 11070 Novi Beograd 063 637 402, gavrilo@verat.net

*******************************************************************************************

MONARHIJA ILI REPUBLIKA?

 Društvo monarhista Beograda

U istoriji Evrope postojale su dobre i loše monarhije, baš kao i dobre i loše republike. Ni monarhije ni republike nisu same po sebi ni demokratske, ni autoritarne. Različita su iskustva evropskih zemalja sa ova dva oblika državnog uređenja, koja postoje još od antičkih vremena.

Švedska i Danska oduvek su monarhije, Švajcarska je od kada postoji republika.

Velika Britanija smatra se monarhijom sa najdužim kontinuitetom, ali je bila republika od 1649. do 1660.

Francuska je posle revolucije 1789. bila republika, pa imperija, zatim kraljevina, ponovo republika, ponovo imperija, da bi konačno postala republika 1870.

Holandija je od sticanja nezavisnosti 1579. bila republika sve do 1815., kada je postala monarhija.

Belgija 1830., Luksemburg 1867., i Norveška 1905., stekle su nezavisnost kao monarhije, a Finska, Litvanija, Letonija, Estonija, Irska, Poljska i Čehoslovačka, posle Prvog svetskog rata - kao republike.

Nemačka, Austrija i Mađarska prestale su da budu monarhije posle Prvog svetskog rata, a Italija, Jugoslavija, Bugarska, Rumunija i Albanija - posle Drugog svetskog rata.

Portugalija je postala republika 1910., a Grčka - 1974.

Španija je 1931. prestala da bude monarhija, da bi to ponovo postala 1975.

Sve evropske države danas, bile one monarhije ili republike, dele iste probleme savremenog sveta. Ni jedan ni drugi oblik državnog uređenja nemaju objektivnu i univerzalnu vrednost, nego se mogu porediti samo u odnosu na to koliko doprinose da određena država, u datim istorijskim i geostrateškim okolnostima, u svojoj suštini postane bolja.

Ono što danas razlikuje monarhije od republika i definiše ih kao različite oblike državnog uređenja, jeste funkcija šefa države. Kralj se ne bira i vlada bez vremenskog ograničenja mandata,  predsednika republike na ograničeni rok bira određeni deo biračkog tela.

U načelu, bilo ko može postati predsednik republike, dok se Kralj rađa da bi vršio svoju dužnost. Svaki Kralj odrasta sa svešću o svom budućem pozivu, i kao ličnost je, u najužem smislu reči, "profesionalni" državnik. Ličnost Kralja u današnjim ustavnim parlamentarnim monarhijama nije neprikosnovena, jer postoje jasno uređeni mehanizmi smenjivosti monarha, kojih nije bilo samo u doba apsolutizma.

Predsednik republike, bez obzira na lične sposobnosti, stiče svoj položaj zahvaljujući određenim centrima moći, pre svega političkim strankama, i nikada ne može biti nezavisan od njih. Savremeni politički trenutak upravo je pokazao koliko duboke podele u biračkom telu može da izazove izbor šefa države, čak i u najdemokratskijim, najrazvijenijim zemljama.

Kralj svoj položaj ne duguje nikome - i zato može da predstavlja sve građane, bez obzira na njihovo političko opredeljenje. U eri dubokih ekonomskih i društvenih transformacija, od najveće je važnosti da šef države, koji danas, između ostalog, predstavlja i svojevrsnog “sudiju” u pitanjima poštovanja Ustava, bude nezavisan od bilo koje političke stranke, i neutralan prema svakoj od njih.

Srbija je u obliku republike do 2000. godine doživela isključivo diktaturu, bitišući kao partijska država u kojoj je apsolutna vlast bila koncentrisana upravo u “predsedniku republike”, odnosno šefu vladajuće političke stranke.

Srbija je imala loših iskustava i sa svojim Kneževima i Kraljevima, prolazeći kroz periode apsolutizma i teških borbi za ustavno ograničenje vlasti monarha, što predstavlja uobičajen razvojni tok svih evropskih država.

Od sticanja nezavisnosti pa sve do kraja dvadesetog veka Srbija je najveći stepen ustavne parlamentarne demokratije i ekonomskog i političkog liberalizma doživela za vreme vladavine kralja Petra Prvog.

Sadašnji politički trenutak u Srbiji u mnogome, na žalost, podseća na stanje sa početka dvadesetog veka, pre dolaska Kralja Petra Prvog na presto. Unutrašnji sukobi različitih političkih interesa i ideologija, poigravanje sa zakonima i Ustavom, nedostatak jasnog stava u spoljnoj politici i odsustvo strateškog savezništva destabilizuju Srbiju i sputavaju je u postizanju održivog razvoja.

Kao i pre sto godina, Srbiji je potreban temeljan, a istovremeno simboličan raskid sa mračnom prošlošću. Potreban nam je novi početak, i novi, a za Srbiju u stvari jedini prirodan, oblik državnog uređenja.

Zato građani Srbije okupljeni u Monarhističkoj Inicijativi poručuju:

ŽIVEO KRALj!

Društvo monarhista Beograda Pariske komune 9, 11070 Novi Beograd, 063 637 402, gavrilo@verat.net

©2005 monarhija.org